ArchiMate

ArchiMate, de modelleertaal voor bedrijfsarchitecturen, is overgedragen aan de standaardenbeheerorganisatie The Open Group. Het standaardengremium The Open Group heeft Archimate aangenomen voor internationale standaardisatie. Wat deze taal voor het modelleren van enterprise-architecturen bijzonder maakt, is dat het om een volledig Nederlandse ontwikkeling gaat.

Het wordt gebruikt als een framework voor het modelleren van zowel business en omgeving als ICT (systemen en platforms). Het maakt mogelijk om architectuurbeschrijvingen te noteren, analyseren, visualiseren of animeren. Het is een product van een meerjarig project dat geïnitieerd is door het Telematica Instituut (tegenwoordig Novay), waarbij diverse partijen (onderzoeksinstanties en commerciële organisaties) betrokken zijn geweest. Het ArchiMate onderzoek maakt onderscheid tussen de semantiek van het model en de visualisatie van het model. In principe kunnen er in verschillende viewpoints op het model verschillende visualisaties van hetzelfde concept definiëren. Door middel van dit mechanisme kunnen visualisaties afgestemd worden op de doelgroep.

Architectuur plaatjes

Een goede plaat zegt meer dan 1000 woorden. Niet voor niets proberen mensen al eeuwen lang de wereld om zich heen begrijpelijker te maken door schematische weergave en opsplitsing in kleinere domeinen. Uiteraard is deze sterkte van toepassing op alle modelleringstalen en –tools, mits ze in voldoende mate ondersteuning bieden bij het “tekenen van de werkelijkheid”. Wat ArchiMate hierin onderscheidend maakt, is de mogelijkheid om niet alleen de concepten binnen een domein met elkaar in verband te brengen maar ook buiten deze kaders te kunnen treden en concepten uit verschillende domeinen aan elkaar te relateren.

Uitgangspunt

Het uitgangspunt van ArchiMate was om van architecturen vast stellen hoe alles met elkaar samenhangt en wat er gebeurt als een bepaald systeem uitvalt. De moeilijkheid was, om in te zien dat dit vraagstuk bij elke organisatie in de kern dezelfde is. Alleen, iedereen gebruikte andere woorden om het te duiden. Hiermee krijgt elke doelgroep een representatie ‘in de eigen taal’, gebaseerd op gemeenschappelijke achterliggende modellen.

ArchiMate identificeert drie lagen:

 

  1. Business (bedrijfsprocessen),
  2. Applicatie (software) en
  3. Technologie (it-infrastructuur).

ArchiMate_Architectural_Framework

Op elk van die lagen is een aantal ‘concepten’ en ‘relaties’ gedefinieerd. Voorbeelden van concepten zijn actoren en hun rol, services, processen, contracten, applicatiecomponenten en apparatuur. Voorbeelden van relaties zijn access, used by, composition en flow. Alles bij elkaar gaat het om ongeveer 25 concepten en acht relaties. Daarbij is gekozen voor een service-georiënteerde insteek.

ArchiMate gebruiken

Zelden zal het gebruik van ArchiMate uit het niets komen. De bedrijven en instellingen die aan ArchiMate denken, hebben al ervaringen met modellen en het modelleren. De meest gebruikte modellen (objecten en processen modellen, systemen landschappen, infrastructuur platen of organigrammen) kunnen zonder veel aanpassingen overgenomen worden. Meer abstracte concepten waar ArchiMate ruimte voor biedt, zoals doelstellingen en principes, zijn er echter vaak nog onderontwikkeld en vooral als een verhaal aanwezig. Hierdoor kost het meer tijd en moeite om deze verhalen te vertalen naar concepten uit ArchiMate. Het loont echter wel, doordat deze concepten zichtbaar in relatie gebracht kunnen worden tot andere domeinen.

Niet elke gebruiker van ArchiMate is er aan toe om meteen alle concepten zich eigen te maken. De taal maakt het mogelijk om klein te beginnen en zich erin te ontwikkelen naarmate de behoeftes (en de graad van volwassenheid) groeien. Zoals elke taal die gebruikt wordt, is ArchiMate in ontwikkeling. De structuur ervan maakt het ook mogelijk om nieuwe concepten eraan toe te voegen zonder de bestaande zaken te verzwakken of de platen minder begrijpelijk te maken. Zoals de meeste talen, de enige manier om deze in voldoende mate te beheersen en hierdoor een substantiele draagvlak te creeren binnen de organisatie, is deze gewoon te gebruiken. We moeten ervoor waken dat Archimate niet alleen een taal is die alleen door Architecten gebruikt wordt en voor Archtecten ontwikkeld wordt. Een taal moet kunnen ontwikkelen en voor communicatie zorgen.

ArchiMate wordt onder meer ondersteund in de tools van Bizzdesign, Casewise, Software AG (voorheen:IDS Scheer) en Telelogic.

Share Button
Print Friendly